Malmoe, czyli futurystyczny city break

Słowacja winem płynąca
I feel SLOVEnia
marker
Szwecja
mix
Zwiedzanie
Tekst i zdjęcia:
Jarosław Kałucki
Wizyta w tym mieście to uczta dla stawiających ekologię ponad wszystko. Wyskoczcie do jednego z najbardziej zielonych miast świata, gdzie mieszkańcy wykorzystują 1/3 energii z wiatraków, na wysypiska śmieci trafia zaledwie 2 proc, odpadów, a miejskie autobusy zasilane są paliwem wytworzonym z restauracyjnych resztek. Ale Malmoe najlepiej zwiedzać z rowerowego siodełka. Do przejechania w ten sposób jest 500 kilometrów po ścieżkach dla jednośladów.

Wizyta w tym mieście to uczta dla stawiających ekologię ponad wszystko.  Wyskoczcie do jednego z najbardziej zielonych miast świata, gdzie mieszkańcy wykorzystują 1/3 energii z wiatraków, na wysypiska śmieci trafia zaledwie 2 proc, odpadów, a miejskie autobusy zasilane są paliwem wytworzonym z restauracyjnych resztek. Ale Malmoe najlepiej zwiedzać z rowerowego siodełka. Do przejechania w ten sposób jest 500 kilometrów po ścieżkach dla jednośladów.
W końcu Malmoe – według rankingu “Copenhagenize Index”, prestiżowej porównywarki najbardziej przyjaznych rowerom miast – jest pod tym względem szóste na świecie. Jednak równie cenne – o ile nie cenniejsze – są wyróżnienia Programu Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich „UN Scroll of Honor 2009”, za innowacyjne podejście Malmoe do kompleksowego procesu stworzenia eko-miasta XXI wieku, Nagroda World Wild Found w 2011 roku. dla najbardziej przyjaznego dla środowiska miasta i „CityStar 2012” – nagroda UE za działania na rzecz trwałego, zrównoważonego  rozwoju w obszarach zagrożonych społecznie.

Nagrody mówią wiele o determinacji władz Malmoe, które postanowiły uczynić miasto najbardziej ekologicznym w Szwecji. Do roku 2020 Malmoe będzie neutralne dla klimatu, a do roku 2030  energia konieczna dla funkcjonowania miasta będzie w całości pochodziła z odnawialnych źródeł.

Ten skok w przyszłość rozpoczął się w 1986 roku, gdy w typowo fabrycznym mieście zlikwidowano stocznię Kockums a tysiące pracujących tam ludzi straciło posady. To wówczas władze miasta zdecydowały o przestawieniu Malmoe na kompletnie inne tory rozwoju. Zwrotnicę przestawiono z przemysłu na wiedzę: założenie Uniwersytetu, zaproszenie dla firm z branży nowoczesnych technologii do rozpoczęcia tu działalności. No i klucz do sukcesu: forsowanie budowy mostu Öresund łączącego Szwecję i Danię. Ośmiokilometrowa przeprawa otworzyła miasto na Kopenhagę, ale i stolicę Danii na Malmoe.

Dzielnica Västra Hamnen – spełniony sen ekologów

Zwiedzanie warto rozpocząć od nadmorskiej dzielnicy Zachodnia Przystań (Västra Hamnen). Kiedyś był to teren stoczni, zapomniany i opuszczony. Rewitalizacji tego obszaru podjęto się z zamiarem stworzenia pokazowego osiedla na targi mieszkaniowe Bo01 w 2001 roku.

Obecnie jest to jedna z najbardziej unikatowych dzielnic na świecie, w 100% zasilana odnawialną i lokalnie wytwarzaną energią elektryczną, a deszczówkę zbiera oczywiście do ponownego wykorzystania specjalny system.

Dzielnica ma  także bardzo ciekawy system pneumatycznego zbierania odpadów – z zasysanych próżniowo śmieci uzyskuje się następnie bioenergię. Ponadto, tutejsze budynki wyposażone są w systemy umożliwiające bardzo niski pobór energii a na dachach powstały zielone ogrody, pełne bujnej roślinności.

Nad Zachodnią Przystanią góruje jeden z najwyższych budynków mieszkalnych w Europie, 54- piętrowy wieżowiec Turning Torso mierzący 190 metrów. Oczywiście także przy jego budowie została zachowana idea zrównoważonego rozwoju.

Jedzenie i picie z certyfikatem

Spod Turning Torso udajemy się w stronę nowych dzielnic mieszkalnych, gdzie futurystyczne podejście do rozwoju miasta, zrealizowane w Västra Hamnen, zostało zastosowane na dużą skalę. W Stapelbäddsparken znajduje się jeden z największych skateparków, silnie oblegany przez żądnych wrażeń deskorolkarzy, gdzie dzieci, młodzież i dorośli różnych kultur spotykają się i oddają swojej pasji.

Kilka kroków od deskorolkowego raju sympatycy dobrej kawy uraczą się filiżanką ekologicznego espresso pochodzącego ze Sprawiedliwego Handlu. Od momentu uzyskania przez Malmö tytułu pierwszego w Szwecji „Miasta Fairtrade” w maju 2006 roku, liczba lokali mających w swojej ofercie produkty etycznie pozyskiwane i certyfikowane tym znakiem zaczęła dynamicznie rosnąć i teraz takie punkty możemy spotkać właściwie na każdym kroku.

W okolicach Uniwersytetu w Malmö, otwartego w 1998 roku, łatwo można dostrzec rozwiązania związane ze zrównoważonym rozwojem. Naprzeciwko mieści się Helix – centrum organizacji i firm zajmujących się „zielonym” rozwojem miasta a także ośrodek biznesowy Cleantech Business Centre, zrzeszający firmy z branży cleantech.

Ruszamy w dalszą podróż i przejeżdżamy przez most prowadzący do otoczonego kanałem Starego Miasta. Zewsząd otaczają nas idealne na „fikę” kawiarnie, restauracje, a także sklepy z ekologiczną żywnością i fairtrade’owe butiki.

Swoistym znakiem firmowym jest organiczna kawiarnia i restauracja Slottsträdgården w ogrodzie wokół zamku Malmoehus. Tu mieści się między innymi Muzeum Malmoe, gdzie możemy obejrzeć wiele fascynujących wystaw pokazujących barwną historię tego miasta.

Autobusy na odpadki

Z centrum jedziemy dalej przez plac  Möllevångstorget, do części miasta, która oddaje najlepiej zróżnicowany charakter tożsamości kulturowej, reprezentowanej przez 175 narodowości zamieszkujących Malmö na przestrzeni lat.

W okolicach Möllevången jest wiele restauracji które jako pierwsze rozpoczęły działania na rzecz ograniczenia marnowania żywności i wdrożyły sortowanie odpadów żywnościowych, następnie przetwarzanych w przyjazną środowisku energię. Duża część autobusów kursujących po mieście korzysta już z biogazu pochodzącego właśnie z restauracyjnych i kawiarnianych resztek.

Zielone dachy dzielnicy Augustenborg

Kilka kilometrów od Möllevångstorget leży skąpana w soczystej zieleni dzielnica Augustenborg.

To tutaj znajduje się piękny Ogród z 9500 m2 dachów pokrytych zielenią, który przyciąga tysiące miłośników natury i architektury  z całego świata.

Proces zabudowy dzielnicy Augustenborg rozpoczął się około 1950 roku i dzięki ciągłej współpracy i komunikacji z jej mieszkańcami, obszar ten jest wciąż przekształcany we w pełni ekologiczną dzielnicę z wydajnymi systemami zbioru deszczówki, zrównoważonymi pralniami i kooperatywami zrzeszającymi miłośników lokalnej i zdrowej żywności.

 

zdjęcia:
Turning Torso – Elwira Sabatowska/VISIT SWEDEN POLSKA,
Augustenborg  – Scandinavian Garden Roof Institute,
pozostałe – J.Kałucki

POWRÓT DO LISTY INSPIRACJI

POPULARNE PODRÓŻE